Wrażenie, że każda strona głowy układa się inaczej, może wynikać z problemu ze wzrokiem, napięcia mięśni szyi lub szczęki, a rzadziej z zaburzeń neurologicznych. Nie da się rozstrzygnąć przyczyny na podstawie samego odczucia, dlatego najlepiej sprawdzać ją etapami. Przy nowych okularach pierwszym krokiem powinien być optyk lub optometrysta, a przy przewlekłym napięciu – fizjoterapeuta.
Co może powodować asymetrię odczuć?
Jedna strona głowy może wydawać się cięższa, bardziej napięta albo „pracować” inaczej niż druga. Czasem problem dotyczy ustawienia oprawki i soczewek, innym razem mięśni karku, twarzy lub stawu skroniowo-żuchwowego. Nowe, nagłe objawy trzeba jednak ocenić ostrożniej, zwłaszcza gdy towarzyszą im zaburzenia czucia, mowy albo równowagi.
| Przyczyna | Główne objawy | Pierwszy krok |
|---|---|---|
| Optyczna – okulary lub wada wzroku | Ból skroni, zmęczenie oczu, zniekształcenia obrazu, wrażenie pochylenia otoczenia, dyskomfort po zmianie okularów | Kontrola u optyka lub optometrysty, a w razie potrzeby ponowne badanie wzroku |
| Mięśniowa – kark, twarz, staw skroniowo-żuchwowy | Sztywność szyi, ból szczęki lub skroni, zaciskanie zębów, trzaski w stawie, nasilenie po pracy w jednej pozycji | Ocena napięcia u fizjoterapeuty, najlepiej zajmującego się odcinkiem szyjnym i stawem skroniowo-żuchwowym |
| Neurologiczna lub sensoryczna | Nagłe drętwienie, osłabienie jednej strony, zaburzenia mowy, widzenia, chodu lub silny, nietypowy ból głowy | Pilna konsultacja lekarska, a przy gwałtownych objawach wezwanie pomocy medycznej |
Co zrobić krok po kroku?
Najbezpieczniej zacząć od przyczyn łatwych do sprawdzenia, ale nie należy samodzielnie korygować okularów ani długo czekać, jeśli objawy są silne lub jednostronne.
- Sprawdź ułożenie oprawki – zobacz w lustrze, czy okulary nie są przekrzywione, nie zsuwają się z nosa i nie uciskają za uszami. Asymetria twarzy jest częsta, dlatego oprawka może wymagać indywidualnej regulacji. Nie wyginaj jej samodzielnie, tylko poproś o pomoc optyka.
- Zwróć uwagę na napięcie – obserwuj, czy zaciskasz zęby, unosisz jedną stronę barków albo utrzymujesz głowę stale przechyloną. Sztywny kark i zmęczenie szczęki przemawiają raczej za udziałem mięśni niż za samym problemem optycznym.
- Skontroluj parametry okularów – optyk lub optometrysta może sprawdzić moc soczewek, cylinder, oś astygmatyzmu, rozstaw źrenic, wysokość montażu oraz położenie soczewek względem oczu. Nawet niewielka decentracja, czyli przesunięcie środka optycznego, może zwiększać zmęczenie wzroku, szczególnie przy większej korekcji lub astygmatyzmie.
- Umów ocenę napięć mięśniowych – jeśli okulary są prawidłowe, a problem trwa, fizjoterapeuta może ocenić kark, żuchwę, mięśnie skroni i sposób ich współpracy. Znaczenie ma także bruksizm, ograniczenie ruchu żuchwy oraz objawy ze stawu skroniowo-żuchwowego.
Dlaczego okulary mogą zmieniać ustawienie głowy?
Układ wzrokowy wpływa na orientację ciała i sposób utrzymywania głowy. Gdy obraz z jednej lub obu soczewek jest zniekształcony, źle ustawiony albo różni się od dotychczasowej korekcji, możesz nieświadomie przechylać głowę, zmieniać odległość od ekranu lub ustawiać twarz tak, aby uzyskać wyraźniejszy obraz.
Dotyczy to między innymi zmiany mocy cylindra i osi astygmatyzmu. Po nowej korekcji otoczenie może przez pewien czas wydawać się przechylone, rozciągnięte lub mieć inne proporcje. Podobne odczucia mogą występować przy soczewkach progresywnych, ponieważ wzrok korzysta z różnych stref widzenia zależnie od kierunku patrzenia.
Nie każdą dolegliwość należy jednak tłumaczyć adaptacją. Łagodny dyskomfort powinien stopniowo słabnąć. Jeśli obraz pozostaje wyraźnie zniekształcony, objawy narastają, dotyczą głównie jednego oka albo utrudniają chodzenie i pracę, okulary wymagają kontroli.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Nie czekaj na regulację oprawki ani wizytę u fizjoterapeuty, jeśli asymetrii odczuć towarzyszą poniższe objawy:
- Nagle pojawiające się zaburzenia mowy lub rozumienia.
- Drętwienie albo osłabienie jednej połowy twarzy, ręki lub nogi.
- Silny, nagły ból głowy, szczególnie inny niż dotychczasowe dolegliwości.
- Utrata równowagi, trudność w chodzeniu lub niemożność utrzymania się na nogach.
- Nagłe pogorszenie widzenia, podwójne widzenie albo utrata widzenia w jednym oku.
- Utrata przytomności, silne wymioty lub gwałtownie narastające zawroty głowy.
W takiej sytuacji skontaktuj się pilnie z lekarzem, a przy nagłym wystąpieniu objawów neurologicznych zadzwoń pod numer alarmowy. Samodzielne ćwiczenia, masaż lub zmiana okularów nie zastępują oceny medycznej.
Jaki powinien być pierwszy krok?
Jeśli problem zaczął się po odebraniu nowych okularów, zacznij od optyka lub optometrysty i poproś o sprawdzenie oprawki oraz parametrów montażu. Gdy okulary są prawidłowe, a występuje przewlekłe napięcie karku, szczęki lub twarzy, kolejnym krokiem jest fizjoterapeuta. Nagłe objawy, zaburzenia czucia, mowy, widzenia albo równowagi wymagają natomiast pilnej konsultacji lekarskiej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani diagnozy lekarskiej. W przypadku nagłych lub nasilonych objawów skontaktuj się pilnie z lekarzem.
